O wirusie świńskiej grypy H1N1
3 maj 2009
Świńska grypa (lub grypa świń, grypa typu A, wywoływana przez wirus H1N1[ tozakaźna choroba układu oddechowego świń, którą powodują wirusy grypy typu A. U świń wirusy te wywołują liczne zachorowania, jednak śmiertelność na skutek zakażenia jest niska. Wirus grypy świń typu A/H1N1 został wyizolowany po raz pierwszy u świń w 1930 roku.
Rozszyfrujmy magiczne literki H i N występujące w nazwie wirusa: 1.Hemaglutynina (w skrócie H lub HA) - glikoproteina o właściwościach antygenowych znajdująca się na powierzchni wirusów grypy (a także innych bakterii i wirusów). Funkcją tego białka jest przyłączenie cząsteczki wirusa do powierzchni infekowanej komórki. 2.Neuraminidaza (N) – enzym odpowiedzialny za rozkład kwasu sialowego (należący do glikoprotein) występujący w wirusach grypy, który umożliwia wirusom opuszczenie komórek poprzez rozpad błony komórkowej zarażonej komórki. Enzym ten umożliwia także przyłączenie się wirusa do błony komórkowej, co ułatwia proces wnikania do wnętrza komórki Do odmian H1N1 zalicza się m.in. wirusa tzw. hiszpanki, wirusy powodujące łagodnie przebiegającą grypę ludzką oraz wiele rodzajów wirusów grypy występujących u ptaków i świń, w tym również odkrytą w kwietniu 2009 r. zmutowaną (mogącą przenosić się z człowieka na człowieka) odmianę jednego z wirusów powodujących grypę u świń (wstępnie oznaczaną jako A/California/04/2009 A(H1N1). Błędem jest (często występujące w medialnych reportażach) stosowanie nazwy H1N1 w odniesieniu do tylko jednej konkretnej odmiany wirusa grypy (np. tzw. “świńskiej grypy”). H1N1 to określenie grupy wirusów, których poszczególne odmiany odpowiadają za różne choroby, w tym również powszechne ludzkie grypy sezonowe. Wirusy grypy A są nieobliczalne. Ich genom składa się z ośmiu fragmentów jednoniciowego RNA. Jeśli dwa różne wirusy, na przykład różnych gatunków, znajdą się w jednym organizmie (najczęściej świni) może nastąpić wymiana tych fragmentów, czyli tak zwana reasortacja genów czy skok antygenowy. Na skutek tego skoku antygenowego powstaje zupełnie nowy wirus. I jeżeli reasortacja nastąpi w rejonach kodujących zwłaszcza hemaglutyninę (także neuraminidazę) powstają takie wirusy, na które populacja ludzka nie jest odporna - ze względu na to, że przeciwciała przeciwko hemaglutyninie są głównym środkiem obronnym organizmu. Może to więc doprowadzić do epidemii albo nawet pandemii.